ავღანური ამბები

ხალიდ ჰოსეინის “ათას მოელვარე მზეზე” უკვე გაგიზიარეთ ჩემი შთაბეჭდილებები. მაგრამ მისი ორი ნაწარმოებიც წავიკითხე “ფრანით მორბენალი” და “მთებმა მთებს უთხრეს.”

www“ფრანით მორბენალი” მისი პირველი წიგნია, რომელიც 2003 წელს გამოსცა. წაკითხვისთანავე გავიფიქრე ამ წიგნზე ყველაზე მეტს დავწერთქო, მაგრამ არ შემიძლია… წარმოუდგენელია “ფრანით მორბენალზე” ფიქრი ცრემლების გარეშე, ამირის თავს გადახდენილი ამბავი, გულის მომკვლელი საიდუმლოებები, რომლებიც ორ თაობას უძილო ღამეებს და კიბოს უჩენს, ჰასანის დიადი ერთგულება, სიყვარული, ბავშვობის ყველაზე ლამაზი მოგონება – ფრანით მორბენალი ორი ბიჭი, თავგანწირვა, ძველი და ახალი ავღანეთი სავსე სიძულვილით, ძალადობით, ტირანიით… წინადადებების ამ მოკლე ჩამონათვალის მიღმა იმხელა ადამიანური ტკივილი იმალება, ბანალურზე ბანალური ვიქნები და უბრალოდ ცრემლიანი თვალებით გთხოვთ რომ წაიკითხოდ, აუცილებლად წაიკითხოდ!

“მთებმა მთებს უთხრეს” 2013 წელს დაწერა და მისი ბოლო ნაწარმოებია. ალბათ ჯერჯერობით. Continue reading

“ათასი მოელვარე მზე”

ხალიდ ჰოსეინი ავღანური წარმოშობის ამერიკელი მწერალია, ქაბულში დაბადებული და ამჟამად ამერიკაში მცხოვრები, უამრავ საქმიანობაში ჩართული ექიმი – მწერალი. სულ სამი ნაწარმოები აქვს დაწერილი “ფრანით მორბენალი”, “ათასი მოელვარე მზე” და “მთებმა მთებს უთხრეს”.

18987767_1377426765666807_108854600_oამ მცირედის წაკითხვის შემდეგაც კი ადვილი მისახვედრია თუ რას უნდა ველოდოთ მისი ნაწარმოებებისაგან. მწერალი კი სამწუხაროდ ჩვენს მოლოდინს  დიდი ტკივილით ამართლებს ყოველ ჯერზე…  ამ წიგნების ფურცლებზე ცოცხლდება ავღანური ცხოვრების წეს–ჩვეულებანი თავისი მანკიერი თვისებებით, ცვივა ბომბები და ცრემლები,  ბოლო ხმაზე ყვირიან მამაკაცები, იღუპებიან ბავშვები, კვნესიან ქალები, იმედებთან ერთად იფანტებიან ქვიშის ნაწილაკები…

“ათასი მოელვარე მზე” ასახავს ავღანელთა ცხოვრებას იმ პერიოდში როცა ქვეყანაში უკვე შეჭრილია საბჭოთა ჯარი, წიგნის შემდგომ ნაწილში კი უკვე მოჯაჰედების ტირანული მმართველობაა დამყარეული.

“ათასი მოელვარე მზის” ქვეშ ორი ტანჯვისაგან გაძლიერებული ქალი ცხოვრობს, მანამდე იბრძვიან სანამ თავისუფლების წუთებს არ შეიგრძნობს თუნდაც ერთ–ერთი მათგანი. განგება მოძალადე და უვიცი კაცის ცოლობას არგუნებს მარიამსაც და ლაილასაც. Continue reading

თეთრი ბლის მურაბა

თეთრი ბლის მურაბა დაგიგემოვნებიათ ერთხელ მაინც?! თეთრი ბლის მურაბას სხვა გემო დაყვება ჩემთვის, სიყვარულის, ტკბილი საუბრის და მოფერების… მის ხსენებაზე პატარა გოგო ვხდები, ფანჯარასთან დადგმული მაგიდის კუთხეში ვზივარ, წინ ბებ18485437_1458310204219324_6467137779709970798_nო ზის და 2 ჩაის ჭიქა დევს ლამბაქებით, ძველებური, სტაფილოსფერ კოპლებიანი, შავი ჩაით სავსე, ლამაზად დაჭრილი ლიმონით… იქვე ბლის მურაბაცაა, ლამაზ მოხატულ ქილაში… ქარვასავით ყვითელია, მზესავით მბრწყინავი , დეიდას ხელების სურნელით და ბებოსავით ტკბილი… არ ვიცი რაზე ვსაუბრობთ, მაგრამ თან მეფერება, თან ბლის “ქარვებს” მივირთმევთ…
სოფლის ორღობეებში ეკალა ხარობს ახლა, ლამაზი ყლორტები აქვს და სულ ვერ იფიქრებ ეკალა რომ ჰქვია… ბაბუაჩემს უყვარს, ისე გემრიელად მიირთმევს გეგონება მსოფლიო დელიკატესი იყოს… ვუყურებ და მის კამკამა ცისფერ თვალებს ვხედავ…
კარლსონის კატლეტები რა მოსატანია ბიძაჩემის ლამაზი ხელებით მომზადებულთან, ხარბად ვუყურებ 18121750_1336625839746900_3030245489410731094_oერთნაირი ზომის “და–ძმა” კატლეტები პირამიდებს როგორ ქმნიან დიდ თეფშზე, ისეთი სურნელი აქვს სამზარეულო, მეტიც, სახლიც რომ ვერ იტევს…
ხანდახან მინდა გავიხსენო მათი სახეები, საუბარები, ხმები და მოძრაობები, ვიხსენებ და თან ვერ ვიხსენებ თითქოს… დრო მიდის, მის მდინარებას ვერავინ შევაჩერებთ, მივყვებით და თან საგზლად მიგვაქვს ასეთი მოგონებები… ხშირად ვფიქრობ ამ განცდებზე და გული მიქრება შიშით ვაი თუ რამე ვერ გავიხსენო, რამე თუ ვერ ვიგრძნო, რამე თუ გამომრჩეს…
მინდა სულ ვაცოცხლო ეს ყველაფერი ჩემს არსებაში…
Continue reading

დაბრუნება

ჩვენ ადამიანები ბევრ რამეს ვუკეთებთ ერთმანეთს მაგრამ ბევრსაც ვუშავებთ, ზოგჯერ გაცნობიერებულად, ზოგჯერ გაუცნობიერებლად, მერე სულ ამ ამბების გააზრებასა და გამოსწორებას ვცდილობთ, თუმცა არსებობს ადამინი ჩვენს ცხოვრებაში რომელსაც არაფერი სჭირდება ჩვენი, არც გაკეთება და არც გაფუჭება, მას უბრალოდ უნდა რომ მისი ნაწილი ვიყოთ… ჩვენ ვართ კიდეც მისი ნაწილი, აურჩევლად, გაუზარებლად, დაუფიქრებლად, ყოველგვარი კითხვისნიშნების გარეშე… მასში გავჩნდით, მასთან ერთად გავიზარდეთ და მასთან ერთად დავბერდებით, თუნდაც ის დიდი ხნის წასული იყოს ჩვენი ცხოვრებიდან…

ცუდად დავტოვე, სიცხიანი და უმწეო… გამივლისო, ჰოდა დღეს მითხრა გამიარაო, სულ ტყუილი, მე ხომ ვიცი…  უაზრო მოვალეობები, სამსახური, სკოლა, საჭმელი და სხვა საქმენი… არადა ამ მოვალეობების მიღმა სულ მთავარი მოვალეობა იკარგება და როცა ურემი გადაბრუნდება მერეღა ვახელთ ფართოდ  დახუჭულ თვალებს, მერე როცა აღარ შეგვიძლია არაფერი…

ალმადოვარის ბოლო ფილმი ხომ არ გინახავთ? დედა–შვილობის ამბავზეა, გულში ყველაფერი რომ უდუღს იმ დედაზე და შვილზე რომელმაც დედა დაკარგა ნებით და ბოლოს მაინც მოიხმო , რაღა თქმა უნდა გაჭირვების ჟამს… სანამ საკუთარ ტყავზე არ ვიგრძნობთ ღია ჭრილობას, მარილს არ მოგვაყრის მერე ცხოვრება და სანამ ვიღაცის გულში დანთებული ცეცხლი ჩვენს სხეულსაც არ დაწვავს, მანამდე არ გვახსენდებიან, არ გჭირდებიან, მერე მხოლოდ მოსაშუშებლად ვეძახით…

Continue reading

ქალთა სახეები

ქალები ძალიან სენტიმენტალურები ვართ, ამაზე ალბათ ყველანი ვთანხმდებით, უბრალოდ ზოგნი ხშირად ავლენენ მსგავს ემოციებს და განცდებს, ზოგნი კი იშვიათად… თუმცა ყოველ ჩვენგანში ცხოვრობს  ორნაირი არსება: სუსტი და ძლიერი, გააჩნია მონეტას რომ ჰაერში ავისვრით რომელი მხარით დავარდება ჩვენს წინ…

ყოველთვის მიჩნდება განცდა როცა წიგნს ვკითხულობ,  ფილმს ვუყურებ, ან კიდევ მეტიც როცა ჩემს ირგვლივ მყოფ სხვა ქალებს ვუყურებ, რომელი ვიქნებოდი მე, მე რომ არ ვიყო?!

ჰოდა ამ ფიქრებმა გადამაწყვეტინა ისეთ ქალებზე დამეწერა რომელთა სახეებმაც ჩემში ძლიერი შთაბეჭდილება მოახდინა, ფილმებით დავიწყებ, წიგნებით და მწერლებით გავაგრძელებ, ბოლოს კი ჩემს გვერდით ახლა ან ადრე მცხოვრებ ქალებზე მოგიყვებით… ყოველ შემთხვევაში მე ასეთი ჩანაფიქრი მაქვს…

ჰოდა  დღეს ფილმებში განსახიერებული ქალთა სახეები იყოს, რომლებთან ერთად ვიცხოვრე და განვიცადე იმდენი წუთი, რამდენიც  ფილმები გაგრძელდა… მამაკაცებს ხშირად უკვირთ რატომ იწვევს ჩვენში ცრემლებსა და სხვა განცდებს ფილმები, იქ ხომ ყველაფერი მონაგონია?! მე კი ზუსტად ვიცი რომ კვამლი უცეცხლოდ არ ასებობს და თუ რომელიმე მწერალს, სცენარისტს, რეჟისორს მოუნდა შეექმნა ის სახე რომელიც შექმნა იმათ უკან აუცილებლად იმალება პროტოტიპები… მხოლოდ მათი კი არა ჩვენიც,  როცა ვუყურებთ ხომ გაგხსენებიათ რომელიმე გმირის გაცნობისას რომ მსგავსი ქალი შენს გვერდით ცხოვრობს, ან მონაყოლი გსმენია მსგავსზე…8-2

არც მიფიქრია ამაზე დამეწერა, სანამ ბოლოს ნანახმა ფილმმა არ ჩამაფიქრა, ქეით უინსლეტის განსახიერებულმა მკერავმა ქალბატონმა უზომოდ მომნუსხა, ძლიერი ფილმია, რთული სიუჟეტით, მსუბუქი გადაღებით, ლამაზი კოსტიუმებით და სავსე სიამაყით… Continue reading

სევდა ღიმილის მიღმა…

გუშინ პირველად ვუყურე ფილმს “Mona Lisa Smile”  ჯულია რობერტსის მონაწილეობით, მართალია ძველი ფილმია, მაგრამ რატომღაც არ მქონდა ნანახი, გული დამწყდა რომ ეს ფილმი იმ დროს არ ვნახე როცა ყველაზე მეტად საჭირო იყო ჩემთვის…  არც სრული ფემინიზმი ვარგა და  არც სრული ქალური თავქარიანობა, ქეთრინ უოტსონი კი გამუდმებით უმტკიცებს მის გოგონებს რომ ამ ორ უკიდურესობას შორის შესაძლებელია ოქროს შუალედის პოვნა და რომ მეუღლეების პერანგების რეცხვისა და საჭმლის მომზადების პარალელურად მათ შეუძლიათ  ისწავლონ და იბრძოლონ პირადი თავისუფლებისთვის…

Mona Lisa Smile 1

უნივერსიტეტში ერთი ძალიან ნიჭიერი და ქეთრინ უოტსონისნაირი ლექტორი მყავდა, საზღვარგარეთის ლიტერატურას გვასწავლიდა და მისი ლექციები იყო ყველაზე ცოცხალი, დისკუსიებით სავსე და საინტერესო… თითქმის ყველა ლექცია მახსოვს მისი, ის იყო (და არის) დამოუკიდებელი ქალი რომელიც მართლა ძალიან გავდა ზემოხსენებულ გმირს, მაშინ წარმოდგენაც კი არ შემეძლო რომ ეს ქალი გათხოვდებოდა, სამ შვილს ერთდროულად გააჩენდა და ისეთივე კარგი დედა იქნებოდა როგორც ლექტორ–მასწავლებელი… ვფიქრობ მან იპოვა ოქროს შუალედი მაგრამ ყველას ხომ არ შეუძლია ეს? Continue reading