“ევროპული აღზრდა”

თანამედროვე ევროპელ მწერალთა რიგებში ღირსეული ადგილი უჭირავს რომენ გარს, არაჩვეულებრივ ნოველისტს, რომელიც საკმაოდ ბევრ საქმიანობას ითავსებდა აღნიშნულის გარდა. ნაწარმოებებს აქვეყნებდა ფსევდონიმებით – რომენ გარი და ემილ აჟარი , თუმცა მისი ნამდვილი  გვარი კაცევი იყო. მან ორჯერ მიიღო საფრანგეთის ლიტერატური გოკურის პრემია, თანაც პირდაპირ ფსევდონიმით, ისე რომ მისი პიროვნების დაზუსტება არავის მოფიქრებია.

გამორჩეული ნაწარმოებებია “ევროპული აღზრდა” “თეთრი ძაღლი”, “ცხოვრება წინაა”, “ამის იქეთ თქვენი ბილეთი აღარ გამოდგება”

პირველი რომანი რომელიც 1945 წელს გამოაქვეყნა იყო “ევროპული აღზრდა”, იმ წელს როცა მეორე მსოფლიო ომი დასრულებულად გამოცხადდა და ნაწარმოებიც სწორედ ამ კაცობრიობის ისტორიაში ერთ–ერთი საშინელი, სასტიკი და ხანგრძლივი დაპირისპირების შესახებ გვიყვება.

12585

პოლონეთში შეჭრილი გერმანელები დაუნდობლად აწიოკებენ მშვიდობიან მოსახლეობას, კლავენ, აწამებენ, ძარცვავენ, მათ ცხოვრებას ყოვლად გაუსაძლის ხდიან… თუმცა მაინც არ ნებდებიან ადამიანები, სიცოცხლეს არ თმობენ ასე ადვილად, ტყეებში სამალავებს აკეთებენ, მიწაში ცხოვრობენ, შიმშილს ებრძვიან, პარტიზანები ფარულად აწყობენ მცირე თავდასხმებს ყველა გერმანელზე ვინც კი უახლოვდებათ.

Continue reading

საკუთარი ოთახი

მეგობარს ვუყვებოდი გუშინ, თუ როგორი ოთახი მქონდა ბავშვობაში… ოთახი რომელსაც ჩემს ძმასთან ვიყოფდი… დიდი არა, მაგრამ გრძელი და მყუდრო იყო, ორი ყვითლად შეღებილი ფანჯარა ჰქონდა და გარედან მზის ფორმის გისოსი…ამ ფანჯრებიდან დილაობით ოქროსფერი მზე შემოგვანათებდა და გვაღვიძებდა…ამ ფანჯრებიდან ჩანდა ჩვენი ფართო მწვანე ეზო…

ჩვენი ხე-გამოკრული და მყუდრო ოთახი თვისობრივად ორად იყო გაყოფილი, მარცხენა მხარეს ჩემი საწოლი იდგა პატარა ტუმბოთი, მარჯვენა  მხარეს ჩემი ძმის.  მარცხენა ფანჯრის წინ ჩემი სამუშაო ხის მაგიდა იყო წიგნებითა და პატარა ლარნაკით, რომელშიც ნაირნაირი პასტები და ფანქრები მეწყო, მარჯვენა მხარეს ჩემი ძმის მაგიდა, ერთი-ორი წიგნითა და რვეულით, ამ მაგიდებზე მამიკოს მოტანილი მინები გვედო რომელიც მე ავიჩემე მხოლოდ იმიტომ რომ ბებოს ედო მინა მაგიდაზე სამსახურში, იმ მინის ქვეშ სხვა მნიშვნელოვან ჩანაწერებთან ერთად გაზეთიდან ამოჭრილი ნოდარ დუმბაძის სურათი და ვიღაც უცხო თეთრ ფორმაში გამოწყობილი მეზღვაურის სურათი ედო…ჩვენი მაგიდების წინ კედელზე გაკვეთილების   ცხრილი და ორიოდე ხატი გვეკიდა… სულ მაღლა ბაბუას ნაქონი ვარდისფერი საათი, საერთოდაც ამ ოთახის მობინადრეები ადრე ბებია და ბაბუა იყვნენ, მერე ჩვენ შევსახლდით, ძველებური დიდი კარადა იდგა სარკით, იმ სარკეში სულ ვიპრანჭებოდი, კარადაში ჩემს ტანსაცმელებთან ერთად ჩემი ძმის ავლადიდებაც ეკიდა და ქვემოთ ბნელ კუნჭულში პატარა თეთრი ფეხსაცმელები ეწყო, ბებიას ნიშნობის დროს რომ ეცვა… მამაჩემი ამ ფეხსაცმელებს კარგა ხანს ინახავდა…მე კიდევ სულ კონკიას ბროლის ფეხსაცმელს მაგონებდა და ვინ იცის რამდენჯერ ჩამიცვამს და კაკუნ-კაკუნით მივლია ჩემს პატარა ოთახში… Continue reading

დილის განწყობა

ზაფხულის დილის განწყობა ყოველთვის სულ სხვაა, მით უფრო თუ მზიანი დილაა, ნათელი და თბილი… და კიდევ უფრო საოცარია თუ ამ დროს ზღვისპირა ქალაქში ცხოვრობ… მე ბათუმი არ მიყვარს, არც აქაური ვარ და არც არაფერი მაკავშირებს ამ ქალაქთან, უბრალოდ აქ ვცხოვრობ, ვამბობ რომ დროებით მაგრამ ამასობაში უკვე 3 წელი მიილია… მაგრამ ამ ქალაქისადმი ჩემი ინერტული დამოკიდებულება ხელს არაფრით არ მიშლის იმაში რომ მისი სილამაზე აღვიქვა, ზღვის მონაბერი ჰაერით დავტკბე და ხანდახან დილაობით ზღვისპირა ბილიკზე ვირბინო, თან ვივარჯიშო და თან ვიფიქრო ამ ქალაქივით ლამაზ მომავალზე… თუმცა ზუსტად ვიცი რომ აქედან გადაბარგების შემდეგ აქაურობაც მომენატრება და ზღვისპირიც… მაგრამ მანამდე ვფიქრობ კიდევ ბევრი დროა… Continue reading

ჩემებური იტალია

მე რომ შემეძლოს ახალა გავაქრობდი საზღვრებს და  გავიჭრებოდი ჩემი ბავშვობის საოცნებო იტალიაში,გეოგრაფიის გაკვეთილიდან პირდაპირ იტალიის ქუჩებში რომ ამოვყოფდი ხოლმე თავს, ის დრო დიდი ხანია ჩამოვიტოვე, მაგრამ ოცნება ვერა და ვერ დავტოვე 🙂

რა იყო მაშინ ჩემთვის იტალია ზუსტად ვერ გეტყვით, მაგრამ დაახლოებით ასე შემიძლია განვსაზღვრო, წარმომედგინა ჩექმის ფორმის მიწის ნაგლეჯზე მცხოვრები ჩემი ტოლი გოგო-ბიჭები რენე რეჯანის “მზის მატარებლიდან” აგატას მსგავსი დახატული, გაბედული და იმედიანი გოგონები და “ხუთი ბავშვი და ერთი ძაღლიდან” გადმოსული ცელქი ბიჭები, “ჩიპოლინოს” ზღაპრის წამკითხველი მშობლების გარეშე დარჩენილები მაგრამ აი ისეთები გაჭირვებას რომ არ უშინდებიან და ცხოვრება ყველაფრის მიუხედავად რომ უხარიათ, წარმომედგინა ესპანეთის მოედნის ლამაზი კიბეები რომში და კოლიზეუმის ამაყი კედლები, ამდენი ამბისა და თავგადასავლის გადამტანი… წარმომედგინა ვენეცია, წყალში ჩაძირული ფერადი სახლებით, ბებერი მაგრამ ურყევი ხიდებით და გონდოლებით, გონდოლებზე კი მშობლიურ “მომღერალ” ენაზე მეტყველი  იტალიელი მენავეებით… წარმომედგინა მოედნებზე მტრედებით და ქუჩის ბოლოს პატრა კაფეებით, პიცის სურნელით გაჟღენთილი ჰაერითა და რესტორნის უკან სპაგეტის მჭამელი შეყვარებული ლეკვებით (გეცნოთ ალბათ კადრი ყველასათვის საყვარელი მულტფილმიდან “ლედი და მაწანწალა”) და  რა ვიცი კიდევ ბევრი რამ წარმომედგინა… Continue reading

მიმავალი…

tumblr_likjyg2Ogm1qg3f1io1_1280

ქუჩაში მიმავალი გოგო 6-ის მერე ცხოვრებით, ყურსასმენებითა და თავისი სამყაროთი…

ფრანგული მუსიკა, გაუგებარი სიტყვები და მათ ნაცვლად ამოხეთქილი საკუთარი ვნებები…

სიაული მაშინ, როცა ცეკვა გსურს ნაცრისფერ ქალაქში… Continue reading