“ათასი მოელვარე მზე”

ხალიდ ჰოსეინი ავღანური წარმოშობის ამერიკელი მწერალია, ქაბულში დაბადებული და ამჟამად ამერიკაში მცხოვრები, უამრავ საქმიანობაში ჩართული ექიმი – მწერალი. სულ სამი ნაწარმოები აქვს დაწერილი “ფრანით მორბენალი”, “ათასი მოელვარე მზე” და “მთებმა მთებს უთხრეს”.

18987767_1377426765666807_108854600_oამ მცირედის წაკითხვის შემდეგაც კი ადვილი მისახვედრია თუ რას უნდა ველოდოთ მისი ნაწარმოებებისაგან. მწერალი კი სამწუხაროდ ჩვენს მოლოდინს  დიდი ტკივილით ამართლებს ყოველ ჯერზე…  ამ წიგნების ფურცლებზე ცოცხლდება ავღანური ცხოვრების წეს–ჩვეულებანი თავისი მანკიერი თვისებებით, ცვივა ბომბები და ცრემლები,  ბოლო ხმაზე ყვირიან მამაკაცები, იღუპებიან ბავშვები, კვნესიან ქალები, იმედებთან ერთად იფანტებიან ქვიშის ნაწილაკები…

“ათასი მოელვარე მზე” ასახავს ავღანელთა ცხოვრებას იმ პერიოდში როცა ქვეყანაში უკვე შეჭრილია საბჭოთა ჯარი, წიგნის შემდგომ ნაწილში კი უკვე მოჯაჰედების ტირანული მმართველობაა დამყარეული.

“ათასი მოელვარე მზის” ქვეშ ორი ტანჯვისაგან გაძლიერებული ქალი ცხოვრობს, მანამდე იბრძვიან სანამ თავისუფლების წუთებს არ შეიგრძნობს თუნდაც ერთ–ერთი მათგანი. განგება მოძალადე და უვიცი კაცის ცოლობას არგუნებს მარიამსაც და ლაილასაც. Continue reading

“ევროპული აღზრდა”

თანამედროვე ევროპელ მწერალთა რიგებში ღირსეული ადგილი უჭირავს რომენ გარს, არაჩვეულებრივ ნოველისტს, რომელიც საკმაოდ ბევრ საქმიანობას ითავსებდა აღნიშნულის გარდა. ნაწარმოებებს აქვეყნებდა ფსევდონიმებით – რომენ გარი და ემილ აჟარი , თუმცა მისი ნამდვილი  გვარი კაცევი იყო. მან ორჯერ მიიღო საფრანგეთის ლიტერატური გოკურის პრემია, თანაც პირდაპირ ფსევდონიმით, ისე რომ მისი პიროვნების დაზუსტება არავის მოფიქრებია.

გამორჩეული ნაწარმოებებია “ევროპული აღზრდა” “თეთრი ძაღლი”, “ცხოვრება წინაა”, “ამის იქეთ თქვენი ბილეთი აღარ გამოდგება”

პირველი რომანი რომელიც 1945 წელს გამოაქვეყნა იყო “ევროპული აღზრდა”, იმ წელს როცა მეორე მსოფლიო ომი დასრულებულად გამოცხადდა და ნაწარმოებიც სწორედ ამ კაცობრიობის ისტორიაში ერთ–ერთი საშინელი, სასტიკი და ხანგრძლივი დაპირისპირების შესახებ გვიყვება.

12585

პოლონეთში შეჭრილი გერმანელები დაუნდობლად აწიოკებენ მშვიდობიან მოსახლეობას, კლავენ, აწამებენ, ძარცვავენ, მათ ცხოვრებას ყოვლად გაუსაძლის ხდიან… თუმცა მაინც არ ნებდებიან ადამიანები, სიცოცხლეს არ თმობენ ასე ადვილად, ტყეებში სამალავებს აკეთებენ, მიწაში ცხოვრობენ, შიმშილს ებრძვიან, პარტიზანები ფარულად აწყობენ მცირე თავდასხმებს ყველა გერმანელზე ვინც კი უახლოვდებათ.

Continue reading

სანამ არ ჩაქრებიან…

შემოაბიჯებს, ძალიან მალე შემოაბიჯებს ახალი წელი ჩვენი პატარა სოფლების ვიწრო ორღობეებში, ამბობენ მარჯვენა ფეხით სჯობია შებრძანება სადაც შედიხარო… იყოს მარჯვენა, თუკი ასე სწამს ვინმე ერთ სულიერს მაინც ამქვეყნად… მაგრამ ჯერ გული იყოს, წრფელი და კეთილი, ბევრი სითბო და სიყვარული კვალად  რომ შემოაყოლოს იმ პირველ ნაბიჯს…

სულ მალე, სულ ცოტაც და შემოვიპატიჟებთ ნალოდინებ და სასურველ სტუმარს – ახალ წელიწადს… დატრიალდებიან იმ ორღობეების მეზობლად მცხოვრები გლეხი კაცები, შრომითა და მზრუნველობით შეზავებულ, ეზოში მოკრეფილი ყურძნის კაკლებისგან დაწურულ, სისხლივით წითელ ღვინოს ჩამოასხამენ ძველებურ დოქებში, ცეცხლს შეუკეთებენ სიძველისგან გახუნებულ დიდ ღუმელს, ტკაცა–ტკუცის ხმად ამღერდება ხმელი შეშა…

ფანჯრის დაორთქლილი მინების მიღმა დატრიალდებიან ოქროსხელება დიასახლისები, დააწითლებენ ეზოს ვარიებს, ყანებში მოწეული, მთელი წლის ნაფერები სიმინდისგან დაფქული ფქვილით მოზელენ რუდუნებით  ბორბალა მჭადებს, დიდ ნაჭრებად გადააფენchichilakiiენ ერთმანეთს საკუთარი ხელებით ამოყვანილ ყველს…

დაიწინწკლება თეთრი თოვლი ალისფერ წერტილებად… საშობაოდ ნაზარდ ბურაკს მიადგება სხვებისგან გამორჩეული, ერთი რომელიმე ხელგაწაფული ბერიკაცი და მანამდე არ მოშორდება სანამ ბროწეულის წვენს არ გადააპკურებს იმ დიასახლისების გაწყობილ კოხტა სუფრაზე არომატულ ორთქლში გახვეულ მწვადის მოზრდილ ნაჭრებს…

ოთახის კუთხეში კამფეტებით გაპრანჭულ ჩიჩილაკს შეავლებ თვალს და გაგეღიმება, იქვე ნაძვის ხეც იდგმება სადმე მაგრამ ეს ჩიჩილაკი ისე გამოუდგამს ამ შენს მასპინძელს, მაშინვე მიხვდები როგორ უყვართ ეს ძველისძველი ტრადიცია ამ ოჯახის კედლებში ყველას…

ოთახებში ირბენენ ლოყებდაწითლებული და თითებგაყინული პატარა გოგო–ბიჭები ანთებული თვალებით…  Continue reading

მე, შენამდე…

ახლა ერთი წიგნი დავხურე, ბოლო გვერდის წაკითხვის დროს პატარა ბავშვივით ღაპაღუპით მცვიოდა ცრემლები…წიგნი  ჯოჯო მოიესის ნაწარმოებია –  “მე შენამდე…” ამბავი 26 წლის ლუიზა კლარისა და მდიდარი, განათლებული, მრავალფეროვანი ცხოვრების მოყვარული უილ ტრეინორის ურთიერთობის შესახებაა… უფრო სწორად იმის შესახებ თუ როგორ დაკარგა ნამდვილი ცხოვრება ამ სიცოცხლის მოყვარულმა კაცმა და თუ როგორ იქცა ერთი ავარიის შედეგად კვადრიპლეგიის მქონე, მხოლოდ სუნთქვა შერჩენილ არსებად… ლუ მისი მომვლელი ხდება, ენატიკტიკა, ბავშვური, ჭრელა–ჭრულა ფერებისა და ბზიკების მოყვარული გოგონა ნელ–ნელა იცვლება, მიზანი უჩნდება და ხვდება რომ ბევრად უფრო მნიშვნელოვანი რამეებია სადარდებელი ცხოვრებაში, ვიდრე მისი შეყვარებულის აკვიატებული ფიქრები ჯანმრთელი ცხოვრების წესის შედეგად ცხიმგამომშრალი და უდრეკი კუნთების დაყენების შესახებ…

რამდენნაირი დაავადება არსებობს ამ ქვეყნად, სადღაც დავწერე რომ ალცჰაიმერის მეშინია, ეს ისეთი დაავადებაა,  ორგანიზმი რომ მწყობრში გაქვს მეტ–ნაკლებად930493243_o და გონება იკარგება, საღი აზრი ქრება, მოგონებები იმსხვრევა, აი კვადრიპლეგია პირიქითაა რაღაცნაირად, ოთხივე კიდურის ფუნქციის სრული ან არასრული დაკარგვაა, მაგრამ ამავე დროს სრულიად საღ გონებაზე რჩები, აზრების ტყვეობაში ექცევი და მხოლოდ მოგონებებით ცხოვრობ… თურმე… ასე აღწერს ყოველ შემთხვევაში მოიესი ასეთი დაავადების მქონე პირთა შინაგან მდგომარეობას…

ჩვენ ადამიანები უბრალოდ არ გადავეყრებით ხოლმე ერთმანეთს ცხოვრების გზაზე, რაღაცას მაინც ვცვლით ერთმანეთში  და მერე ან ჩავუვლით ერთმანეთს ან არადა ერთად გავუყვებით… ყველაზე მძაფრად ბოლო ნაწილი განვიცადე,  თურმე როგორ იღებენ დაღლილი, ნატანჯი და ფარხმალდაყრილი ადამიანები  ევთანაზიას, ანუ უმტკივნეულო და მშვიდი სიკვდილის არჩევანს… 
Continue reading

Happy Birthday Honey!

მე ხშირად ვისმენ მისგან სიყვარულის ახსნებს, მართალია ისეთი რომანტიკული აღარაა როგორც თითქმის 10 წლის წინ იყო, მაგრამ სამაგიეროდ ეს სიყვარულის ახსნები მთელ 10 წლიან გამოცდილებას იტევს დღეს, უფრო საფუძვლიანი და უფრო საიმედოა ვიდრე წლების წინ…უკვე 10 წელია 18 ივლისი უბრალო თარიღი აღარაა ჩემთვის… უკვე 10 წელია ერთად მოვდივართ, ერთად ვცდილობთ რაღაც შევქმნათ, ჩვენით, დამოუკიდებლად, სხვის შეუწუხებლად, უკვე 10 წელია ჩვენს დაბადების დღეებზე ვხვდებით როგორ გავიზარდეთ, არა რიცხვებით არამედ გამოცდილებით, უკვე 10 წელია ნდობისა და თანადგომის კედელს ვაშენებთ, ჩვენი სახლის კედლებთან ერთად… ამ 10 წლიანი სიყვარულის ყველაზე დიდი გამოვლინება ჩვენი ანაკოა… “სხვა სხვისა ომსა ბრძენიაო”… ადამიანებს ჰგონიათ რომ რომ მეტი და მეტი გვინდა, რომ ნაკლებად ღირებული ფასეულობები გვაქვს და რომ მხოლოდ მუშაობა და ერთი კინკილა შვილის ყოლა არაფერია … მუშაობის და შრომის გარეშე ვერც აქამდე მოვიდოდით, ვერც ეს სიყვარული იქნებოდა ასე მყარი და კიდევ იქნებიან პატარა ანგელოზები ჩვენს ცხოვრებაში მჯერა… არაფერიც არ მინდა ბევრი, ჯანმრთელობა, სიყვარული და კეთილი ადამიანები მინდა ჩემი შვილისთვის და ჩემი ბიჭისთვის, ბიჭისთვის რომელიც დღეს იუბილარია, რომელსაც აღარ უნდა შეხედოს დაბადების დღის რიცხვებს და ჭაღარას საკუთარ თავზე, არადა სულ ტყუილად… დღეს უფრო მეტად მნიშვნელოვაინია ის რიცხვები ტორტზე რომ აღარ აქრობ შოთუნა, ეს რიცხვები შენს ჯანმრთელ დღეებს, სწავლასა და მუშაობაში გათენებულ ღამეებს, შენს დამოუკიდებლად მიღწეულ წარმატებებს, შენს ბეჭედს ხელზე და შენი შვილის “ალო, მაა”–ს იტევს … სულ სადღაც მოძრაობ, ხან დაბლა, ხან მაღლა, ხან უკან და ხან წინ, მთავარი კი ისაა რომ მოძრაობ! ერთ ადგილზე არ ხარ! მინდა ძალა მოგცეს უფალმა და კიდევ უფრო წინ წახვიდე… მე სულ გვერდით ვიქნები, ახლოს შენთან და ისევ ისე გავიზიარებ ყველაფერს შენსას როგორც ეს 10 წელია ხდება… ისევ ისე გეწუწუნები და ისევ ისე გაგამხნევებ… ისევ ისე ვეღარ მეყვარები, მაგრამ უფრო მეტად კი!13524343_1752383705019571_1414105727838399816_n
დაბადების დღეს გილოცავ ძვირფასო, ახლაც კი შორს ხარ ჩემგან, სადღაც ჰაერში, ოკეანის თავზე მიფრინავ, გადახედე ერთი კარგად და გაიხსენე რომ შენს გოგონებს მაგ ოკეანესვით ღრმად და უსაზღვროდ უყვარხარ!!!

პ.ს. ახლა იტყვიან რომ ზედმეტად რომანტიკული ადამიანი ვარ და ასე არ ვარგა… არა უშავს ჩემო კარგებო, მე ჩემი რომანტიკით არავის არაფერს ვუშავებ და არც რომანტიზმია თავის მხრივ დანაშაული, ისე რომ იცოდეთ, ყოველი შემთხვევისთვის 🙂

 

საოცრება ბიჭის ამბავი

13389303_1050773364998817_1517282637_oროცა სამსახურში წინა მაგიდიდან დაბადების დღის საჩუქრად ლურჯყდიანი და უცხო პორტრეტიანი წიგნი გადმომაწოდა ანამ, ძალიან გამიხარდა, ჯერ ერთი იმიტომ რომ ვთვლი არსებობს საჩუქრების ორი სახეობა : სიყვარული და წიგნი 🙂 სხვა დანარჩენი ნივთებია, რომლებიც ზოგჯერ მოგვწონს ზოგჯერ არა და ისე უბრალოდ ვამბობთ ხოლმე “ნაჩუქარ ცხენს კბილი არ მოესინჯებაო”… მაგრამ როგორც ზემოთ ავღნიშნე წიგნი საუკეთესო საჩუქარია ჩემთვის, არა იმიტომ დიდი ლიტერატორი ვარ და საოცარი ბიბლიოთეკა მაქვს, უბრალოდ მე მიყვარს კითხვა და ეს სიამოვნებას მანიჭებს, მრავალნაირად ვუყურებ ყველაფერს და რაღაც ახალს ვსწავლობ ყოველი წიგნის დახურვის შემდეგ… საერთოდაც იძულებით წაკითხული არაფერი ვარგა, ისევე როგორც იძულებით გაკეთებულ საქმეებს არ უვარგა შედეგი… 


მოკლედ ასე დავიწყე კითხვა რ.ჯ. პალაციოს მიერ მოთხრობილი დეფორმირებულ სახიანი ავგუსტ პულმანის გრძნობების, ტკივილებისა და სიხარულების შესახებ, ეს ბიჭი ნამდვილად საოცრებაა, ჯერ ეს ერთი იმიტომ რომ 4 მილიონში ერთი იბადება თურმე ასეთი და ცხოვრების ლატარეამ როგორც პალაციო წერს მას არც თუ მომგებიანი ბილეთი ამოუგდო, მაგრამ ხომ გაგიგიათ ყველაფერს ორი მხარე აქვს, ამ ბილეთის მეორე მხარეს კი განსაკუთრებული მზრუნველობა, კეთილი ოჯახი, ყურადღებიანი დაიკო და ერთგული ძაღლი დეიზი აღმოჩნდა…
Continue reading