ოქროს გალია

გასულ წელს შევიძინე შირინ ებადის, ირანელი იურისტისა და ადამიანთა უფლებების დამცველი ქალის  ნაწარმოები “ოქროს გალია”, მაგრამ რატომღაც დღემდე არ გადამიშლია, არადა სულ რაღაც რამოდენიმე საათი დამჭირდა მის წასაკითხად. ვფიქრობ ცოტა უსამართლობა იქნება ამ ნაწარმოებს მხატვრული ლიტერატურის რიგებში თუ ჩავწერთ, ეს უფრო ისტორიული ხასიათის  წიგნია, რომელიც ერთი ირანული ოჯახის ტრაგიკული ამბის ფონზე შლის ირანში დამდგარ პოლიტიკური ნიშნით განსაზღვრულ სისხლიან ყოფა–ცხოვრებას.

DSC01340.jpgმინდა აქვე აღვნიშნო რომ თავად შირინ ებადი უდიდესი სიყვარულით იხსენებს მამას, სიამაყით გვიყვება თუ როგორ თანასწორ უფლებიანად აღზარდა და განათლება მისცა ქალიშვილს იქ, სადაც ქალები დღესაც იჩაგრებიან და ისევე უუფლებონი არიან, როგორც მაშინ. სწორედ ქალთა და ბავშვთა უფლებებისათვის ბრძოლის გამო მიიღო მან მშვიდობის ნობელიანტის სტატუსი 2003 წელს.

ამბავს თავად ავტორი გვიყვება მისი მეგობარი ფარისა და სამი ძმის – აბასის, ჯავადისა და ალის უსამართლო ცხოვრებაზე, იმაზე თუ როგორ გახლიჩა, დაანაწევრა და დაშალა სისხლით ერთი, არაჩვეულებრივი,  ტოლერანტი მამის და კეთილი დიასახლისის აღზრდილი სამი ვაჟიშვილი ასევე გახლეჩილ ირანულ ისლამურ რესპუბლიკაში გამეფებულმა დამახინჯებულმა პოლიტიკურმა შეხედულებებმა. Continue reading

Advertisements

ბაბუა

მე ბაბუა მყავდა… ბაბუა ვის არ ჰყოლიაო გაიფიქრებთ, მაგრამ… იცით როგორი იყო? აი ერთი სიტყვით კი არა, მრავალი სიტყვითაც რომ ვერ აღწერ და ამოწურავ მის სახეს ისეთი… კეთილი იყო და მშრომელი, დილაადრიან ყველაზე ადრე დგებოდა ხოლმე, ძილის წინ საწოლის თავთან ლამაზად გადაკიდებულ ტანსაცმელს  ჩაიცმევდა, თითო-ოროლად შემორჩენილ ჭაღარა თმას გადაივარცხნიდა შემელოტებულ ქათქათა თავზე და სხვებისთვის ზრუნვას დაიწყებდა, ლამპას აანთებდა, მაშინ უშუქობის ხანა იდგა, ზამთრის ცივ დილებში ცეცხლს გააჩაღებდა, ჩაის დაადგამდა და ეზოში მოკრეფილ ლიმონს ლამბაქზე დააწყობდა… მერე ნელ-ნელა ყველა ვიღვიძებდით…

Continue reading

დედები და შვილები

“Мамины глаза все на свете понимают”

მე არ ვიცოდი რა იყო დედობა… არც შვილობა მცოდნია თურმე, ისე უსასრულო და რთული რამ ყოფილა, მიკვირს როგორ შეიძლება გულმა გაუძლოს ამდენს… ამდენ სიხარულს, შვილის პირველ გაღიმებას, პირველ ნაბიჯებს, პირველ ტიკტიკა, დათაფლულ სიტყვებს, პირველ გაკვეთილს, პირველ ფრიადს, პირველ სიყვარულს… მიკვირს როგორ შეიძლება გულმა გაუძლოს ამდენ დარდს, პირველ უძინარ ღამეს, პირველ ტკივილს,  შეციებას და პირველ სურდოს, პირველ სიცხეს, პირველ წაქცევას, პირველ ნატკენ მუხლს, პირველ კიჭებს და მერე პირველ მონაცვალ კბილებს… პირველ გულისტკივილს და პირველ ცრემლებს შვილის თვალებში… მიკვირს როგორ უძლებენ დედები იმ წუთს, როცა შეგრძნობებ რომ შვილები გაიზარდნენ, როცა ჰგონიათ რომ დედა აღარ სჭირდებათ, როცა სურთ თავის გზას  დაადგნენ… Continue reading

საკუთარი ოთახი

მეგობარს ვუყვებოდი გუშინ, თუ როგორი ოთახი მქონდა ბავშვობაში… ოთახი რომელსაც ჩემს ძმასთან ვიყოფდი… დიდი არა, მაგრამ გრძელი და მყუდრო იყო, ორი ყვითლად შეღებილი ფანჯარა ჰქონდა და გარედან მზის ფორმის გისოსი…ამ ფანჯრებიდან დილაობით ოქროსფერი მზე შემოგვანათებდა და გვაღვიძებდა…ამ ფანჯრებიდან ჩანდა ჩვენი ფართო მწვანე ეზო…

ჩვენი ხე-გამოკრული და მყუდრო ოთახი თვისობრივად ორად იყო გაყოფილი, მარცხენა მხარეს ჩემი საწოლი იდგა პატარა ტუმბოთი, მარჯვენა  მხარეს ჩემი ძმის.  მარცხენა ფანჯრის წინ ჩემი სამუშაო ხის მაგიდა იყო წიგნებითა და პატარა ლარნაკით, რომელშიც ნაირნაირი პასტები და ფანქრები მეწყო, მარჯვენა მხარეს ჩემი ძმის მაგიდა, ერთი-ორი წიგნითა და რვეულით, ამ მაგიდებზე მამიკოს მოტანილი მინები გვედო რომელიც მე ავიჩემე მხოლოდ იმიტომ რომ ბებოს ედო მინა მაგიდაზე სამსახურში, იმ მინის ქვეშ სხვა მნიშვნელოვან ჩანაწერებთან ერთად გაზეთიდან ამოჭრილი ნოდარ დუმბაძის სურათი და ვიღაც უცხო თეთრ ფორმაში გამოწყობილი მეზღვაურის სურათი ედო…ჩვენი მაგიდების წინ კედელზე გაკვეთილების   ცხრილი და ორიოდე ხატი გვეკიდა… სულ მაღლა ბაბუას ნაქონი ვარდისფერი საათი, საერთოდაც ამ ოთახის მობინადრეები ადრე ბებია და ბაბუა იყვნენ, მერე ჩვენ შევსახლდით, ძველებური დიდი კარადა იდგა სარკით, იმ სარკეში სულ ვიპრანჭებოდი, კარადაში ჩემს ტანსაცმელებთან ერთად ჩემი ძმის ავლადიდებაც ეკიდა და ქვემოთ ბნელ კუნჭულში პატარა თეთრი ფეხსაცმელები ეწყო, ბებიას ნიშნობის დროს რომ ეცვა… მამაჩემი ამ ფეხსაცმელებს კარგა ხანს ინახავდა…მე კიდევ სულ კონკიას ბროლის ფეხსაცმელს მაგონებდა და ვინ იცის რამდენჯერ ჩამიცვამს და კაკუნ-კაკუნით მივლია ჩემს პატარა ოთახში… Continue reading

შინ…

მზიანი მაგრამ სუსხიანი ამინდია… იმ დღეებს მახსენებს ჩემი სახლის დიდი აივნიდან “იმერულად” მიშენებული ნაწილის სახურავზე რომ გადავძვრებოდი ჩემი წიგნებით და ვკითხულობდი მზისგან გაბრჭყვიალებულ ალუმინის  საფარზე ფეხმორთხმული, იქ წავიკითხე ვანო ჩხიკვაძის “ჩიტები ზამთარში”, ბებიას ნაქონი პატარა წიგნის  გაცრეცილ ფურცლებზე წაკითხული ისტორია დღესაც  მიჩუყებს გულს…

Continue reading

მე ვარ მალალა

ამბავი მამაც პაკისტანელ გოგოზეა, მაგრამ გამოგონილი და ერთი ვიღაც მდიდარი ფანტაზიის მქონე მწერლის შეთხზული კი არა,   ნამდვილი, რეალური და დამაფიქრებელი ისტორიაა… ეს ავტობიოგრაბიული შინაარსის მქონე საკმაოდ მოზრდილი წიგნი-დღიურია, რომელშიც გაცოცხლებულია პაკისტანის უახლესი წარსული და დღევანდელობა, თალიბანის მმართველობა, როგითი პაკისტანელი ბავშვების  მკაცრი და არაბავშვური ცხოვრების  წესები და სხვა ბევრი საჭირბოროტო საკითხი… Continue reading